Sunday Morning гэж дуу байдаг даа

За ингээд дахин нэг Ням гараг болж байна. Бусдаас ялгаатай нь гэвэл өнөөдөр орон нутгийн сонгууль явагдаж байгаа. Сонгуулиа өгсөн үү хүмүүс ээ? Хэ хэ. Би бол өгөөгүй, өгдөггүй. Санал өгөхийн утагыг хархаа больсон хүн. Өнгөрсөн УИХ-ын сонгуульд санал өгөөгүй минь зөв болсон. Бөөн зодоон алаан болоод эцсийн үр дүн нь яг л хэвэндээ, ялгаагүй байсан шүү дээ. Зургаан хүний амь зүгээр л салхинд хийссэн. Хүний амиар улс төр хийдэг зэрлэг авирлал Монголд нүүрлэсэн. Ийм муухай хүмүүст санал өгөөд яах ч билээ. Дуучид, 24, 25-тай "пацаанууд" улс төрд ороод одоо яахийм бэ? Дуугаа дуулж, мөнгө иддэг машин болох бэлтгэлээ хийж юм уу?

Гадаа сайхан байхад муухай юм ярихаа больё. Байшингийн гадаа тоглох хүүхдүүдийг хараад суухан их хөөрхөн, эгдүүтэй, өрөдмөөр гээд янз бүрийн зураг харж болох юм. Жоохон хүүхэд хархад өхөөрдөм, бүр хүүхэдтэй болмоор санагдаж байгаам чинь. Тэгсэн хэрнээ хүүхэд овоо болгоход яаж зовдог билээ гэхээр бас л зүрхлэхгүй хэ хэ. Манай хүүхэд гадаа тоглож байгаа нь: ганцаараа сайхан инээгээл гүйгээд л, энд тэнд очоод ганцаараа л тоглоод. Айлын ганц болхоор хүүхдүүдтэй нийлж тоглоно гэсэн юм байхгүй. Өрөдөх юм.

Бидний үед чинь гадаа гараад, яаж ийж танилцаж байгаад л нийлээд тоглочихдогсон. Одоо ч "эрзээн, чиртаа" тоглодог хүүхэд ч алга болж дээ. Бүгд гэртээ PC тоглоом тоглоод, эсвэл ном уншаад нүдний шилтний хүрээг тэлж суух юм. Гадаа гарж тоглоё ч гэсэн дээ, нас насныханд тохирсон тоглоом байдаггүй. Байгаа хэд нь нэг бол 0-5 насныханд зориулсан тоглоом (гэхэд хэцүү хэдэн төмөр, удсан цэвэрлээгүй элс гэх мэт) эсвэл 14-15 насныханд зориулсан сагсны талбай 1 ш, за ингээд л байрнуудын дунд орших бяцхан талбай болоо.

За ингээд сайхан юм бичих гэж эхлээд л муухай бодлоор дуусгаад байх юм, сов сорри шүү :)

Дарангуйлагч

Энэ бол хэн нэгэн төрийн албан тушаалтан, дарга, босс биш, жирийн нэг залуу. Магнай гэх энэ залуу урьд нь амьдрал зохиож явсан нэгэн. Хөөрхөн хоёр охинтой эцэг хүн. Өөрийгөө сайн эцэг, сайхан залуу, бусдаас онцгой гэж боддог.
Дарангуйлагч гэсэн нэрэндээ жулдсан ч байж болох авч Тунгаагийн хувьд дарангуйлагч болж хувирсан аж. Өдөр шөнөгүй залгана, уулзья гэх мэтээр яршиг болсоор хэд хонолоо. Танилцсан түүх гэвэл их амархан. Найз бүсгүй нь түүнд танилцуулсан, ингээд л түүх эхэлсэн. Магнай хэмээх энэ залуу Тунгаад эхэндээ таалагдасан ч гэлээ, дурлаагүй. Шулуухан, шудрага гэмээр зан төлөв нь таалагдаж татагдсан аж. Гэвч өдөр хоног өнгөрөх тусам Магнайгийн жинхэнэ нүүр төрх нь илэрж, Тунгаагийн дургүй нь хүрж эхэлжээ.
Тэрээр Тунгаад байнга л юм заана, - Чи юу мэддэг юм, юу ч мэдэхгүй байж, гэх зэргээр дарамтлана. Тунгаагийн хувьд нас тогтож амьдралд төдийлэн их суралцаж амжаагүй ч гэлээ ингэж хэлүүлэхээс дургүй нь хүрнэ. “Өөрөө хэн болоод юу үзчихээд ингэж надад дээрэлхүү хандаж байнаа” гэхээс уур нь хүрж үзэн ядах сэтгэл нь улам тодорсоор. Харамсалтай нь Магнай Тунгаад татагдаж байгаа хэрнээ ийнхүү муухай аашлаж байгаагаа үл ойлгоно. Өөртөө хэт итгэсэн, бусадыг үл ойшоосон зан нь өөрт нь туслах биш, лай болж байгаагаа үл анзааран Тунгааг эргүүлдсээр. Нэг л өдөр Тунгаагийн тэвчээр барагдаж, түүнээс хол байх хүсэлтээ тэрэнд хэлж орхижээ.
Магнайгийн хувьд урьд нь иймэрхүү татгалзсан хариу авж үзээгүй. Сууж байсан эхнэр нь ч ингэж түүнийг үл тоомсорлож байсангүй. Магнайгийн цээжинд уур омог шатаж, “Больвол тэр л биз, би энэ хүүхнийг гуйна гэж юу байхав ” хэмээн бодож Тунгаагийн хэлсэнийг тоосонгүй. Тунгаа харьцаагаа таслаад хэд хоножээ. Үнэхээр таслачихна гэж санагүй явсан Магнайгийн хувьд том цохилт болжээ. Огт уулзахгүй, залгах ч үгүй байгаа Тунгаад гомдох ч шиг, уур ч хүрэх шиг. Хэд хоног тэвчиж, тэгээд яалт ч үгүй өөрөө залгажээ. Харин Тунгаа утсаа авсангүй. Тэр өдөр ч, дараа дараагийн хэд хоногт утас нь нэг бол салгасан, эсвэл дуудсан авч хариулахгүй байж.
Гайхаж цөхрөлөө барсан Магнайд нэгэн мэргэн санаа төрөв. Гуйгаад болохгүй бол гуядаад гэдэг шиг, Тунгаагийн өөрт нь “сайн найзууд хэвээрээ үлдэж болох юм” гэсэн нь санаанд нь буулаа. Ингээд мессэж бичиж, “Найз нь чиний хэлсэнийг сайн ойлгож байна. Би бодож байгаад охидууд дээрээ буцаж очихоор шийдлээ. Харин хоёулаа сайхан найзууд явья” гэж Тунгааруу явуулжээ. Хариу байдаггүй. Хэд хонолоо.
Магнай хааяа нэг Тунгааруу залгана, харин хариу үл ирнэ. Ингэж байтал Тунгаа нэг л өдөр утсаа авдаг юм байна. Магнай баярлаад, “Хайзууд байя, хааяа нэг ярьж, уулзаж байя л даа” гэх мэт баахан юм ярьчихав. Гэтэл Тунгаа түүнд үл ойшоосон хэвээр хандсаар л, “Үгүй ээ, чамтай ярих юм алга. Уулзах ч хэрэггүй” гэж хариулжээ. Үүгээр Магнай бууж өгсөнгүй. Нөгөө л дээрэнгүй аашаараа “Чи хүнийг таниагүй байж ингэж битгий дугаарлаж харьц. Чи юу ч мэдэхгүй байна. Чи юун сүртэй юм” гэх мэтээр Тунгааг дарамтласаар. Ингэж дарамталсаар тэрээр Тунгааг өөрийн болгон гэж авна гэж бодож байгаа юм байх даа?

Хөгжмийн ертөнц ба Монгол од

Хүүхэд залуучууд хөгжим гэдэг аугаа зүйлийг амтархан, шимтэн сонсож, тэрнээс бодол, ухаарал, үлгэр дууриалал авж байдаг гэхэд хэлсдэхгүй биз ээ. Хүн бүрийн мэдэж байгаагаар АНУ, Европ зэрэг улс гүрнүүд буюу "баруун" гээч нь энэ салбартаа ямагт тэргүүлж явдаг ба хөгжмийн шинэ хэлбэр, донж маягийг үүсгэн хөгжүүлж байдаг. Мэдээж Монгол залуучууд маань юу гэж дутахав, дууриана, хөгжүүлнэ, дэлхийн хөгжилтэй хөл нийлүүлэн алхана. Дууриаж, хуулбарлаж болно, гэхдээ сайн сайханыг нь бус муу муухайг нь ихэнхдээ Монголынхоо ирээдүй болсон залуусдаа хүргээд байгаад нь сэтгэл зовнин үүнийг мутарлан сууна.

Эмэгтэй дуучид хамтлагууд нь шалиг завхай байдалыг, эрчүүд нь гормон ууж, цаг завгүй "төмөр өргөж" байж босгодог хэвийн бус булчинлаг бие хааг рекламдаж байгаа аятай. Мэдээж сайхан бие гоо үзэсгэлэнг үнэлэлгүй яахав. Гэхдээ энэ нь хүн бүрт заягаад байдаггүй. Бурхан бүх зүйлийг нь тэгш заяасан хүн гэж тун ховор болов уу. Секси дүр төрхийг авьяас уран бүтээлээсээ дээгүүр тавих, косметик мэс засалыг, хүдэр чийрэг бие хааг хиймлээр бий болгох нь хэвийн үзэгдэл болгоход тэд нар уриалан дуудаад байна уу даа.

Царайлаг нэгэнд нь авьяас дутуу гэх. За ингээд та бүхэн өөрсдөө одоо байгаа Монгол "од"-уудыг үнэлнэ биз дээ.

Том жижиг гэлтгүй хамаг юмаа дэлгэж суухад, зарим нь архи тамхи рекламдаж зогсох юм.

Нохойгоо дээдэлдэг Монголчууд

Хотны байтугай золбин нохойг өрөвдөж хайрлаж, хооллодог ардын маань уламжлал алга болж. Хүн бурхан болход буяныг дэлгэрүүлнэ хэмээн хүүхэд нохойг сайн хооллоо гэдэг билээ. Ер нь миний мэдэхийн буддын шашинд нохойг хүн төрөлтөй хамгийн ойр гэж их хүндэлдэг. Нохой хойд насандаа хүн болж төрдөг гэж Монголчууд үздэг, тиймдээ ч Солонгос, Хятадууд шиг нохойгоо гаргаж идээд байдаггүй.

Гэтэл сүүлийн үед зам дээр дайруулсан нохой элбэг болжээ. Энэ зунжингаа зуслан явдаг зам дээр хэдэн ч нохой ум маани болсоныг харавдаа. Өнөөдөр өглөө л гэхэд нэг том шар нохой Баянгол ЗБ-ын урьдах зам дээр дайруулаад үхсэн байх юм. Машинууд тойрж өнгөрөөд л. Миний нүд хальтраад харж ч чадсангүй. Айсан, балмагдсан. Мэддэг бүх мааниа уншаад л гарсан. Ум маани бад ми хум! Харин дайрсан хөгийн новш нь хараал тусаж үхэх байх даа. Санаандгүй дайрсан ч бай, ядаж замын хажууд гаргад тавьчихаж болно шүү дээ. Бүр сайхан сэтгэлтэй, буруугаа мэдэрж байгаа бол нэг газар булаад оршуулчихаж болно шүү дээ. Тэр чигээрээ зугтаагаад явчихсан байгаам даа. Маааниий мааааниий...

Үүгээр хэн нэгнийг буруутгах гэсэнгүй ээ, өдөр тутам болж байгаа үйлдлийг л тэмдэглэсэн билээ.