"Би ихэнх эмэгтэйчүүдийн адил байхыг хүсдэг..."

“Би гял цал сэтгүүлийн хавтсан дээр нийтлэгдсэн бүсгүйчүүд шиг харагдахыг хэзээ ч хүсдэггүй. Би ихэнх эмэгтэйчүүдийн адил байхыг хүсдэг бөгөөд үүгээрээ ч бахархдаг” гэж Адель хэлжээ. Бүдүүн, тарган гэгдэх бүсгүйчүүдийн төлөөлөл болж чангаар "үгүй ээ, яагаад бид та нар шиг байх ёстой юм бэ" гэж зоригтой хэлж чадах хүн Адель. Тэрээр Арманид бүдүүн, тарган гэж хэлүүлсэн хэрнээ огтхон ч тоогоогүй бөх зүрэхтэн. 

Таргалалт. Энэ зовлонг би тойроогүй, туулаад үзээд явж байгаа бүсгүй. Энэ дэлхий нийтийн чимээгүй тахлуудын нэг гэдэгтэй ч санал нийлдэг. Таргалалт ихсэх тусам тухай хүнд, нийгэмд, эрүүл мэндийн салбарт улам хүнд хэцүү болдог гэдэгтэй ч санал нийлдэг. Таргалаттай хэн нэгэн биш би өөрөө л тэмцэх ёстой ч гэдэгээ сайн мэднэ. Зүгээр л сэтгэлийн хат, дэмжлэг дутаад байдаг юм.

Таргалалт маш олон шалтгаантай. Зүгээр л их идээд, залхуураад байхаар таргалаад байна гэж өнгөцхөн дүгнэсэн нэг нь хэлэх л байх. Гэхдээ хүн бүрт өөрийн шалтаг шалтгаан байгаа. Заримд нь энэ нь өвчин болсон байдаг бол заримд нь хөдөлгөөн дутсанаас, стресс ихдсэнээс, дотоод шүүрлийн булчирхайн үйл ажиллагаа доголдсоноос, дотор эрхтэний эмгэг өвчиллөөс, жирэмслэлтээс, төрөлтөөс гээд түм буман шалтгаанууд байдаг аж. 

Биднийг бага байхад бүдүүн хүүхдүүд маш ховор байсан. Байсан хэдийг нь бид шоолдог л байсан. "Бүдүүнээ" гэж ирээд л. Хүүхдийг багаас нь тэгж дарамтлахад ямар их сэтгэлийн шарх авдаг байсан бол гэж бодохлээр одоо бие арзайх юм. Тэр хүүхэд том болсон хойноо өөртөө итгэл муутай хүн болсон байх вий.

 Миний хэлэх гэсэн санаа: таны эргэн тойронд эрэгтэй ч бай, эмэгтэй ч бай таргалалттай хүн байж л таараа. Та тэр хүндээ зүгээр "бүдүүнээ тураач" гэж хэлэхийн оронд нэг удаа ч гэсэн яагаад таргалсан бэ гэдэг шалтгааныг олоход нь туслаад ярилцаад үзээч. Тэр бол таны хийж байгаа маш том буян юм. Учир нь тарган хүн тэнэг л биш бол тарган, бусдаас өөр байна гэдгээ мэдэрдэг, бусдаас ирэх дарамт шахалтаас шалтгаалаж сэтгэлийн дарамттай байдаг, шалтганаа сайн мэдэхгүй яваа нь ч их бий. Иймд нэмж шархлуулаж байхаар үнэхээр тураасай, эрүүл байгаасай гэж хүсэж байгаа бол та түүний төлөө цаг зав гаргаад ярилцаад үз.

Тарган байх нь сайн гоё гэх гэсэнгүй, харин нэгэнт таргалсан нэгнийгээ адлаж шоолож байхаар түшээд ав аа гэсэн санааг илэрхийлэв. 

Харин надтай адил зовлон нэгтнүүддээ уриалахад, заавал хэн нэгэн эсвэл ямар нэг эм тан таныг тураана гэж хүлээх, эсвэл би тарган гэж гутрахын оронд өөртэйгөө зовлон нэгтэнтэйгээ нийлэж нэгдээд фитнесс, бассейн, ёог энэ тэр гээд юманд цуг явах, цагаа үр дүнтэй өнгөрөөх, сэтгэл санаагаа өөдрөг байлгах, гутралаас гарах талаар бодсон нь дээр санагдсанаа хуваалцья.

80-аад оныхон гэж...

Бид наяад оныхон. МАХ, ТАЛХ гэсэн бичиг хажуу талдаа томоор бичсэн ачааны машин ирэхийг цонхоороо харчихаад дэлгүүр лүү чавхаддаг, усны цүдгэрийн урдуур харайж сэрүүцсэн наяад оныхон.

Mesenger, Twitter бай­гаа­­гүй ч таалагдсан охиндоо бичсэн захиаг минь хүргэж өгөх найзууд байсан, хүссэн үедээ гадаад улс руу аялж чаддаггүй ч эх орныхоо цэв цэнхэр агаараар цээж дүүрэн амьсгалсан,... Facebook-дээ мянган найзгүй ч хөршийнхөө нэрийг мэддэг байсан наяад оныхон.

Чипс, шоколадтай зайрмагны амтыг мэдрээгүй ч, хатсан яавлаг, цагаан самрыг хамгийн амттай гэж боддог, 99 суваггүй, нэвтрүүлгийг зогсоож, ухраадаггүй ч телевизийн хөтөлбөрийг бичиж аваад үзэх киногоо отдог, гадаа тоглож, радио­гийн нэвтрүүлгээр хичээлдээ явах цагаа тоолсон, FM-ээс кас­се­тан дээр дуу хуулж, хальсыг нь хуруугаараа эргүүлсэн, “Өглөөний санамж”-аар өглөөг эхлүүлж, “Улаан шугам” руу захиа бичсэн наяад оныхон.

Багшдаа зодуулсан ч аав, ээжээсээ тас нууж, атмааны отдог газраас зам бууруулж найз охидоо гэрт нь хүргэсэн баатрууд. Цүнхийг нь барьж, гараас нь хөтөлчихөөд улайдаг ичимхийчүүд.

LV, Zara төсөөлөөгүй, эгчийнхээ хувцсыг хурдхан багадаасай л гэж хүлээсэн тэвчээртэнгүүд. Автобусанд ороод сандал руу зүтгээгүй ч ядарсандаа болоод уначихалгүй очих газраа хүрдэг л байсан, ном уншаад нүдээ нухалж, уйлснаа нуудаг зөөлхөн сэтгэлтнүүд.

Чийгтэй байшинд дэлгэцний ард хэдэн цагаар шигдэж, нэгнээ буудаж суугаагүй, крантны ус ууж, цав цагаахан цас идэж, охидын нүүрийг угаасан ч өвчин тусч хэвтээгүй өлчирүүд.

Шуудай нүүрсийг өргөж дий­лэх­гүй уначихаад уйлж суусан ах, хонины хоёрдугаар мах авах гээд очерт зогссон эгч нар. Танихгүй ч гэсэн ахмад хүнд загнуулж гэмшиж зогссон дэггүйчүүд. Уух гэж биш бүжиглэх гэж цугласан нөхөд, хөлдүү төмөр долоож хэлээ нааж явсан гэнэнчүүд. Найзындаа очин модыг нь хагалж, усыг зөөсөн найзууд. Нэмж нэг л зүйлийг хэлэхэд, нээрээ аав, ээжүүд маань ажил ихтэй ч үлгэр ярьж, бүүвэйн дуу аялдаг байсан, бид наяад оныхон.

А.Шархүү

Буцах нүүдэл буюу "re-immigrants"

Шувууд хүйтрэхээр хүний нутаг руу нисэн одож дулаарахлээр нутагтаа ирж үр хүүхдээ өсгөөд дахиад л явдаг да. Одоо үед Монголчууд яг л тийм болж дээ.
10-аад жил АНУ, Европ-р хэрэн хэсүүчилж, ажил амьдралаа залгуулах нэг нь залгуулж, сурч боловсрох нэг нь боловсроод одоо эх орон руугаа нүүдэллэж байна. Нилээд том ч нүүдэл нааш айсуй.
Гадаад ертөнцөд байдал бишгүйдэж, АНУ болон Европын холбоонд 2009 оны санхүүгийн хямралын ул мөр мэдрэгдсэн хэвээр, түүгээр ч барахгүй хямралын шинэ давалгаа болох магадлал өндөр байгаа ба "аж төрөх улам хэцүү болж, ажил ч олдохоо байлаа" гэсэн сураг гараад удаж буй.
Нэг бодлын элэг нэгтнээ ирж байгаад нь баярлавч нөгөө талаас харахаар муу муухай үед нь хаяж явчихаад, сайн сайхан болсон үед нь эргэж ирж байгаа нь ёстой хуншгүй ч юм шиг. Тэднийг гадаад оронд "жаргаж" байхад нь энд эдийн засаг, нийгмээ төлөвшүүлэх гэж зүтгэж байсан маш олон хүн зовж л байсан. Миний хувьд тодорхой хэмжээнд нүүдэллэн явсан ч, хэзээ ч олон жилээр орхиж үзээгүй үүрээ сайжруулах тал дээр 0.0001%-н хувь нэмэр бас оруулсан л байж таараа өнгөрсөн хэдэн жилд. Гэтэл бидний бэлдсэн, бий болгосон нийгэм дээр "жаргагчид" зүгээр л хүрч ирээд том том ярьхад дургүй хүрээд байх юм. Адилхан гар бие оролцож энэ нийгэмээ улам сайжруулаач ээ, шинээр нүүн ирэгсэд "гадаадын иргэд ээ". Эх орон чинь л юм бол. Дэмий тэнэж тэнэж ирчихээд, одоо байгааг нь шүүмжилж муулаад, өөрсдөө юу ч хийгээгүй юм байж. Ичиж амьдраач re-immigrants-уудаа!!!

Үзээрэй

www.youtube.com/watch?v=D1R-jKKp3NA